Bij het onderzoeken van een SMR in Opmeer staat vooral de vraag centraal: wat zijn de kosten en welke impact heeft zo’n project op de gemeente? Het plan betreft een gasgekoelde hoogtemperatuurreactor van 25 MW, met een geschatte investering van €300–380 miljoen. Op papier zou dit voldoende stroom kunnen leveren voor de gemeente én extra capaciteit voor commerciële afnemers. Analyses van financiële scenario’s en vergelijkbare SMR-projecten laten zien dat de haalbaarheid, zowel financieel als maatschappelijk, kritisch kan zijn.
Een SMR van 25 MW kan jaarlijks circa 219 GWh produceren, terwijl het lokale verbruik van Opmeer slechts 42 GWh per jaar bedraagt. Dat betekent dat ruim 80 % van de energie door commerciële partijen moet worden afgenomen, zoals datacenters of glastuinbouw. Zonder zulke afnemers ontstaat een grote overproductie die alleen kan worden opgevangen via grootschalige opslag of teruglevering aan het net, wat de kosten aanzienlijk verhoogt en de terugverdientijd verlengt.
Kosten en investeringsindicatie
De indicatieve investering van €300–380 miljoen is gebaseerd op typische kosten voor prototypes van kleine SMR’s wereldwijd. Dit bedrag omvat:
- Netaansluiting en infrastructuur
- Vergunningen en veiligheidsmaatregelen
- Afvalbeheer en operationele voorbereiding
Prototype-installaties dragen veel vaste kosten per MW. Daarom zijn de eerste exemplaren per eenheid vermogen duurder dan grootschalige commerciële centrales. Wereldwijde schattingen voor kleine, eerste SMR’s liggen tussen €3.000 en €6.000 per kW, exclusief bijkomende kosten voor engineering, vergunningen en afvalbeheer.
Financiële scenario’s
Scenario 1: met commerciële afnemer
Als een datacenter 30–50 % van de kosten investeert, krijgt het circa 177 GWh van de opgewekte energie per jaar. De gemeente ziet haar lokale verbruik van 42 GWh verzekerd en de financiële risico’s dalen aanzienlijk. De terugverdientijd wordt korter, maar het grootste deel van de commerciële opbrengst gaat naar het datacenter.
Scenario 2: zonder commerciële afnemers
Zonder deelname van een datacenter moet de gemeente vrijwel alle kosten dragen. Het grootste deel van de productie kan slechts gedeeltelijk worden benut. De terugverdientijd wordt extreem lang, mogelijk meer dan 100 jaar. Bovendien blijft radioactief afval tientallen jaren een verantwoordelijkheid, met bijbehorende operationele en juridische risico’s.
Vergelijking met hernieuwbare energie
Een zonne- of windpark van 25 MW inclusief lokale opslag kost ongeveer €75–80 miljoen. Dit levert dezelfde hoeveelheid lokaal bruikbare energie op, met een terugverdientijd van ongeveer 10 jaar. Daarnaast ontstaat geen radioactief afval en profiteren inwoners en lokale bedrijven direct van de energie.
Publiek-private dynamiek
Bij veel innovatieve energieprojecten geldt een bekend patroon: commerciële partijen profiteren het meest, terwijl gemeenten en inwoners het grootste deel van de investering dragen. Vaak hebben inwoners alleen indirect voordeel, bijvoorbeeld via banen of toegang tot warmte.
Voorbeelden:
- Datacenters in Agriport en Middenmeer (Noord-Holland): publieke middelen voor netinfrastructuur en ruimtelijke ordening, terwijl de stroom vooral naar de bedrijven gaat.
- Internationale voorbeelden: NuScale SMR-projecten in de VS en SMR-proeven in het VK en Canada tonen vergelijkbare dynamiek.
Factbox: belangrijkste cijfers SMR Opmeer
| Kenmerk | Waarde / toelichting | Bron |
|---|---|---|
| Vermogen SMR | 25 MW | Telegraaf 16 feb 2026 |
| Jaarlijkse productie | ±219 GWh | berekening |
| Lokaal verbruik Opmeer | ±42 GWh | CBS Energieverbruik 2024 |
| Indicatieve investering | €300–380 miljoen | World Nuclear Association, NucNet, PNAS Nexus 2025 |
| Terugverdientijd bij datacenter | korter, afhankelijk aandeel | berekening |
| Terugverdientijd zonder datacenter | >100 jaar | berekening |
SMR in Opmeer – kosten en impact: slotsom
Een SMR kan theoretisch voldoende stroom leveren voor Opmeer. Maar zonder deelname van commerciële afnemers zijn de financiële risico’s enorm en de terugverdientijd onrealistisch lang. Alternatieven zoals zon en wind bieden sneller rendement, lagere risico’s en direct lokaal voordeel. Voor de gemeente en haar inwoners zijn die opties realistischer dan een kleinschalige kerncentrale.
Lees ook
Waarom zou er een kerncentrale in Opmeer moeten komen?
SMR in Opmeer: droomscenario of dure illusie?
SMR in Opmeer: kan kernenergie ooit goedkoper zijn dan zon en wind?