Is een tunnel voor Hoorn de weg naar een autoluwe binnenstad?

De werkzaamheden voor de nieuwe stadstoegang van Hoorn in de vorm van een tunnel zijn inmiddels begonnen. Maar achter de bekende plannen voor een tunnel onder het spoor zit een groter verkeersvraagstuk. De nieuwe route moet niet alleen verkeer naar de stad ontsluiten, maar vooral de doorstroming op de Provincialeweg en het Keern verbeteren en voorkomen dat files in de toekomst teruglopen tot aan de A7.

Het Keern krijgt er bijna 38 procent verkeer bij

Een van de opvallendste cijfers staat in het verkeersmodel voor 2030. Het Keern zou zonder de nieuwe stadstoegang ongeveer 21.500 motorvoertuigen per etmaal moeten verwerken. Dat is bijna 38 procent meer dan de 15.600 motorvoertuigen per etmaal die de eerdere probleemanalyse als uitgangspunt hanteerde.

Met als gevolg dat het kruispunt van het Keern met de Provincialeweg verder onder druk komt te staan. Bij een ongewijzigde verkeersstructuur verwacht de gemeente een slechte verkeersafwikkeling. Vooral tijdens drukke perioden kunnen de wachtrijen flink oplopen, zelfs tot aan de A7, zo waarschuwt de gemeente. Voor fietsers en voetgangers wordt het bij zulke lange wachttijden steeds moeilijker om op het groene licht te blijven wachten. Daarmee neemt ook het risico toe dat rood licht wordt genegeerd en dat onveilige situaties en ongevallen ontstaan.

De tunnel voor Hoorn moet verkeersstromen uit elkaar halen

Met de nieuwe verkeersstructuur waarbij verschillende verkeersstromen meer van elkaar worden gescheiden, hoopt Hoorn het verkeer dat van het kruispunt gebruikmaakt beter beheersbaar te houden.

Voor verkeer tussen de A7 en Hoorn komt er zoals aangekondigd een nieuwe route vanaf de Provincialeweg. Deze weg loopt via de tunnel voor Hoorn onder Dampten en het spoor door, om daarna weer aan te sluiten op het Keern.

Het Keern krijgt daarbij een andere functie. Het gedeelte tussen de Provincialeweg en het spoor is in de plannen bedoeld voor fietsers, voetgangers en bestemmingsverkeer. Hoe het er voor fietsers en voetgangers precies uit gaat zien, is nog niet definitief. De gemeente onderzoekt nog de veiligheidsaspecten van een onderdoorgang onder de Provincialeweg. Daarnaast onderzoekt men of een permanente oversteek via het kruispunt mogelijk is. Daarbij worden de verkeersveiligheid en de kosten meegenomen.

De gemeente rekent voor de nieuwe stadstoegang met een netto investering van €47,6 miljoen. Daarbij is een rijksbijdrage van €35,6 miljoen exclusief btw verwerkt. Voor de kapitaallasten rekent de gemeente voorlopig met een afschrijvingstermijn van 80 jaar. Bij een rente van 3,5 procent komt de jaarlijkse kapitaallast uit op ongeveer €2,26 miljoen. Dat is ruim 10 procent van het bedrag dat Hoorn in 2026 begroot voor verkeer, parkeren en de haven. De gemeente moet de definitieve afschrijvingstermijn nog vaststellen.

Wat betekent de tunnel voor Hoorn voor de binnenstad?

Een betere bereikbaarheid betekent niet automatisch meer autoverkeer in de binnenstad. Het winkelaanbod heeft hier ook invloed op. De regionale detailhandelsvisie voor West-Friesland wijst op een verdere afname van het winkelvloeroppervlak. Richting 2030 wordt indicatief een afname van 14 procent voor heel West-Friesland verwacht. Voor doelgerichte detailhandel, waarbij bereikbaarheid per auto een grotere rol kan spelen, wordt een afname van ongeveer 22 procent verwacht. Voor recreatieve detailhandel voorziet de visie juist een groei van ongeveer 5 procent.

Dat zijn regionale prognoses en dus geen voorspelling dat de binnenstad van Hoorn met 14 procent krimpt. Voor recreatieve detailhandel ziet de visie zelfs nog enige groeimogelijkheden.

Hoorn heeft binnen West-Friesland een belangrijke functie als winkelstad. Tegelijkertijd verandert de manier waarop mensen een binnenstad gebruiken. De regionale detailhandelsvisie signaleert een ontwikkeling waarbij het niet alleen gaat om kopen, maar steeds meer om verblijven en beleven. Voor de binnenstad betekent dat dat naast winkels ook horeca, cultuur, recreatie en andere functies een grotere rol spelen.

Tekst gaat verder na de foto

Hoorn wil de binnenstad daarom stap voor stap autoluwer maken en parkeren meer aan de rand van het centrum organiseren. Aan de noordzijde van het station komt daarvoor een nieuw parkeergebouw met minimaal 500 parkeerplaatsen, waarvan 300 P+R-plaatsen. Deze parkeergarage is uitsluitend bedoeld voor bezoekers. Bewoners krijgen een eigen garage.

Daarmee is de nieuwe route niet bedoeld om al het autoverkeer de binnenstad in te leiden. Het gaat er juist om de stad bereikbaar te houden, terwijl doorgaand verkeer een andere route krijgt en parkeren meer aan de rand van het centrum wordt georganiseerd.

Van knelpunt naar knelpunt

De nieuwe stadstoegang staat overigens niet helemaal op zichzelf. Een paar jaar geleden was de turborotonde op de Provincialeweg het grote verkeerskundige knelpunt. De gemeente besloot uiteindelijk de rotonde om te vormen tot een kruispunt met verkeerslichten en extra capaciteit voor het doorgaande verkeer. De werkzaamheden werden in 2021 uitgevoerd.

Daarmee werd een eerder knelpunt aangepakt. De nieuwe stadstoegang moet nu een volgend probleem aanpakken: de toenemende druk op het Keern en het kruispunt met de Provincialeweg.

Illustratie: gemeente Hoorn
Foto: Dolfy – Eigen werk, CC BY-SA 3.0