Tuesday Music Day: Van R.E.M. tot de Backstreet Boys

Dinsdag (Tuesday New Music Day) was vanaf 1989 jarenlang de vaste releasedag voor nieuwe muziek in de Verenigde Staten. Wie in de platenzaak een nieuwe cd wilde kopen, deed dat doorgaans op dinsdag. Pas in 2015 kwam er met New Music Friday een internationaal releasemoment.

Elke dinsdag blikt IndebanvanNL terug naar de belangrijkste Amerikaanse releases uit deze periode. Dit keer de jaren 1992, 1998 en 2009. Toen viel New Music Day namelijk op dinsdag 6 oktober.

1992: alternatieve rock breekt door

R.E.M. – Automatic for the People

R.E.M. was in 1992 allang geen cultband meer. Na het grote succes van Out of Time had de band een enorm internationaal publiek bereikt. Toch koos R.E.M. niet voor een vergelijkbaar geluid. Automatic for the People werd donkerder en ingetogener. Aanvankelijk wilde de band een harder rockalbum maken na Out of Time. Tijdens de repetities lukte dat nauwelijks; uiteindelijk belandde van die aanvankelijk agressievere nummers vrijwel alleen Ignoreland op het album.

Drie nummers, te weten Drive, Try Not to Breathe en Nightswimming waren al als demo ontstaan tijdens de sessies voor Out of Time. Daarna gingen Peter Buck, Mike Mills en Bill Berry zonder Michael Stipe aan de slag met nieuw materiaal. Ze wisselden daarbij regelmatig van instrumenten.

Deze werkwijze legde hen geen windeieren. Want ook Automatic for the People werd een groot commercieel succes met een tweede plaats in de Amerikaanse Billboard 200. Nummers als Drive, Everybody Hurts, Man on the Moon en Nightswimming werden bovendien grote hits.

Tekst gaat verder na de playlist

Soul Asylum – Grave Dancers Union

Waar R.E.M. al een gevestigde naam was, realiseerde Soul Asylum haar grote doorbraak juist in 1992 met het album Grave Dancers Union. De band uit Minneapolis had al meerdere albums gemaakt, maar bereikte met deze plaat ineens een veel groter publiek. Vooral Runaway Train werd een internationale hit. Het nummer kreeg bovendien een bijzondere betekenis door de videoclip.

De Amerikaanse versie van de videoclip toonde foto’s en namen van vermiste kinderen. De campagne kwam tot stand in samenwerking met de National Center for Missing & Exploited Children. Volgens de organisatie werden 21 van de 36 kinderen die in de video werden getoond teruggevonden nadat de video was uitgezonden. Latere bronnen noemen hogere aantallen, omdat sommige zaken later alsnog een doorbraak kregen. Daarmee werd Runaway Train meer dan een succesvolle rocksingle. De videoclip bracht de problematiek van vermiste kinderen bij een enorm televisiepubliek onder de aandacht en vele tips waarmee de politie een groot aantal zaken wist op te lossen.

1998: hiphop en wereldmuziek op New Music Day

Manu Chao – Clandestino

Manu Chao was eerder bekend geworden als frontman van Mano Negra, een energieke Franse band die rock en punk vermengde met ska, reggae en Latin-invloeden. Met Clandestino ging hij een andere kant op.

Waar Mano Negra vaak energiek en rauw klonk, lag in zijn solowerk de focus meer op de reggae en rumba invloeden. Bovendien gebruikte hij opnamen van radio, straatgeluiden en andere samples om de plaat een bijna reizend karakter te geven. Een groot deel van het album werd zelf ook op verschillende plekken in de wereld opgenomen met een kleine laptop. In de hoes wordt deze geïmproviseerde studio zelfs “Estudio Clandestino” genoemd.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Politieke lading op New Music Day

Het feit dat Manu Chao in verschillende talen op het album zingt, versterkte het internationale karakter van de plaat. Met teksten over migratie, grenzen en mensen die tussen verschillende werelden leven, schuwde hij de moeilijke onderwerpen niet. Zo zijn op het album ook twee fragmenten te horen van een toespraak van Subcomandante Marcos, de woordvoerder van de Zapatistische beweging in Mexico. Ze zijn verwerkt in onder meer Luna y Sol en Welcome to Tijuana.

Manu Chao voelde zich sterk verbonden met de Zapatistische beweging en de strijd voor de rechten van de inheemse bevolking van Mexico. De EZLN was in 1994 als gewapende beweging in opstand gekomen tegen de Mexicaanse staat, maar richtte zich daarna steeds meer op politieke en sociale verandering. Chao sprak zich zelf uit voor een andere manier van verandering. Hij benadrukte dat geweld volgens hem met onderwijs moest worden bestreden.

Clandestino groeide uit tot een internationaal succes en werd een invloedrijk album op het grensgebied tussen pop, reggae, rumba en wereldmuziek.

Cypress Hill – IV

De hiphop van Cypress Hill heeft duidelijke raakvlakken met rock en alternatieve muziek. Het verklaart gedeeltelijk het succes van hun albums. De groep sprak niet alleen een traditioneel hiphop-publiek aan. Met de crossover tussen hiphop, rock en Latin-invloeden spraken ze een veel breder publiek aan. Ook na hun enorme doorbraak in 1993 bleven ze trouw aan dit eigen geluid. Met IV was het echte commerciële hoogtepunt echter wel voorbij. Het was het eerste album dat geen platina werd.

2009: van country tot boyband op New Music Day

Brandi Carlile – Give Up the Ghost

In 2009 was Brandi Carlile nog niet de gevestigde naam die ze later zou worden. Give Up the Ghost bleek echter een belangrijke stap in haar ontwikkeling. Ze bewoog zich hier op het snijvlak van folk, country, americana en rock, wat uiteindelijk uitgroeide tot haar kracht. Het album leverde haar meer bekendheid op en vormde een belangrijke schakel richting het grotere succes dat later zou volgen.

De productie van Rick Rubin en de samenwerkingen met Elton John en Chad Smith, drummer van de Red Hot Chili Peppers, hielpen daar ook bij.

Tekst gaat verder na de afbeelding

Toby Keith – American Ride

Toby Keith was in 2009 al zo’n zestien jaar een van de grootste countrysterren van het land. American Ride kwam dan ook niet verrassend hoog binnen in de Amerikaanse albumlijst, op nummer 3. De titelsong werd bovendien zijn negentiende nummer 1-hit op de Billboard Hot Country Songs. Het album werd later goud in de Verenigde Staten.

Het album bevat de sound die Keith zo geliefd maakte: stevige countryrock, grote refreinen en een uitgesproken Amerikaanse invalshoek.

Air – Love 2

Air had met Moon Safari uit 1998 een enorme invloed gehad op de elektronische popmuziek. Het maakte Air internationaal bekend. Met Love 2 keerde het duo in 2009 terug naar dat herkenbare, analoge geluid. Love 2 was overigens het eerste Air-album dat volledig in hun eigen studio, Studio Atlas in Noord-Parijs, werd geproduceerd.

Backstreet Boys – This Is Us

Eind jaren negentig behoorden de Backstreet Boys tot de grootste popacts ter wereld. This Is Us verscheen bijna tien jaar na de absolute hoogtijdagen van de groep. Toch bereikte het album in de VS nog de negende plaats van de Billboard 200. Muzikaal sloten de Backstreet Boys aan bij de popmuziek van 2009, met een veel modernere en elektronischere productie. Met een succesvolle transformatie naar meer volwassen pop is hun carrière een stuk duurzamer gebleken dan vooraf verwacht.

Everclear – In a Different Light

Everclear was in de jaren negentig een belangrijke naam binnen de Amerikaanse alternatieve rock. Nummers als Santa Monica en Father of Mine waren onderdeel van het Amerikaanse rocklandschap van dat decennium. Het album In a Different Light bevat nieuwe opnamen van nummers uit het eerdere repertoire van de band en kijkt daarmee nadrukkelijk terug op het eigen verleden.

In a Different Light bevatte ook twee nieuwe songs, waaronder At the End of the Day. Dat nummer had hij al in 2004 geschreven tijdens een moeilijke periode in zijn leven, toen hij door een scheiding ging en zijn moeder ernstig ziek was. Maar nadat hij in 2008 voor Amerikaanse militairen in Irak had gespeeld, kreeg het nummer voor hem opnieuw betekenis en herschreef hij delen ervan.